De Rotterdamse Salim heeft 42.480 euro schuld, maar krijgt geen hulp, omdat hij een koopwoning heeft. Zijn huis verkopen lijkt de enige uitweg, tot een stichting met een oplossing komt: de schulden worden afgelost en omgezet in een renteloze lening. „Als je over je schaamte heen stapt, is er altijd wel hulp.”
Salims verhaal staat niet op zichzelf: volgens het CBS heeft meer dan een kwart van de mensen met problematische schulden een koophuis. Acht jaar geleden begon Salim (39) een tabakspeciaalzaak, maar door corona stapelden de schulden zich op. Hij ging in loondienst om achterstanden in te lopen. Maar in 2024 kreeg hij een nieuwe klap: hij verloor plotseling zijn vrouw.
„Toen ben ik dieper geraakt”, zegt Salim. Zijn wereld stort in, maar ook de financiële gevolgen zijn direct voelbaar. Haar inkomen valt weg. „Ik was het overzicht totaal kwijt.”
Met drie jonge kinderen bleef Salim achter met 42.480 euro schuld. Hulp zoeken bleek lastig. „Omdat ik een koopwoning heb, word ik als vermogend gezien. Ik moest m’n huis verkopen.”
Dat wil hij niet. In het huis zijn veel herinneringen aan zijn overleden vrouw. „We hebben het samen opgebouwd. En waar moet ik naartoe met de kinderen? De huizen liggen niet voor het oprapen.”
Financieel gaat het hem ook niet helpen. Hij betaalt 800 euro aan hypotheeklasten. Aan een vergelijkbare huurwoning is hij minstens 1200 euro kwijt. „Dat kan niet de oplossing zijn.”
Tussen wal en schip
Voor zulke situaties bedacht Stichting Nieuw Vaarwater een oplossing. Zij loste de schulden van Salim af en zette die om in een renteloze lening: een zogeheten sociaal krediet.
Met een koophuis of een onderneming ligt het veel ingewikkelder. Dan sta je er alleen voor
Volgens directeur Bas Woudstra vallen veel huiseigenaren buiten de reguliere schuldhulpverlening. „Met een koophuis of een onderneming ligt dat veel ingewikkelder. Dan sta je er alleen voor.”
Voor Salim was het een opluchting. Waar hij eerst 920 euro per maand kwijt was aan schuldeisers, betaalt hij nu 340 euro per maand aan de stichting. Tien jaar lang zonder rente.
Veertig huizenbezitters
De stichting, opgericht en gefinancierd door De Verre Bergen, hielp eerder al duizend Rotterdammers met schulden. Inmiddels helpt zij ook zo’n veertig huizenbezitters met gemiddeld 40.000 euro schuld. Vaak gaat het om zelfstandigen die door scheiding, overlijden of baanverlies financieel vastlopen.
Volgens bijzonder hoogleraar schuldenproblematiek Nadja Jungmann zouden huiseigenaren niet buiten de schuldhulpverlening mogen vallen. „Maar voor mensen is het nu soms een loterij welke hypotheekverstrekker ze hebben en in welke gemeente ze wonen”, zegt Jungmann.
In Den Haag zijn hypotheekadviseurs onderdeel van de schuldhulpverlening. In Rotterdam is dat sinds kort ook zo, maar voor de meeste andere gemeenten is dit onbekend terrein. „Elke gemeente zou basisdienstverlening moeten bieden, ook aan huiseigenaren.”
Financiële klap
Uit cijfers van het CBS blijkt dat 27 procent van de mensen met problematische schulden een eigen huis heeft. Ook heeft bijna een kwart van de huiseigenaren moeite met rondkomen, aldus het Nibud. „Daarnaast maakt 40 procent van de huiseigenaren zich zorgen dat zij financiële klappen door bijvoorbeeld werkloosheid of scheiding niet kunnen opvangen”, aldus een woordvoerder.
Als je over je schaamte heen stapt, is er altijd wel hulp
De NVVK, de branchevereniging voor schuldhulpverlening, zegt dat woningbezitters met schulden vaak buiten beeld blijven. „Veel mensen vragen pas laat om hulp uit angst hun huis kwijt te raken”, zegt NVVK-beleidsadviseur Ellen Hennekens.
Stichting Nieuw Vaarwater betrekt banken er daarom als eerste bij. „Zodat duidelijk is dat er een probleem speelt. Banken hebben hierin ook een verantwoordelijkheid.”
Salim hoopt dat zijn verhaal anderen aanmoedigt om om hulp te vragen. „Als je over je schaamte heen stapt, is er altijd wel hulp. Er is een enorme last van mijn schouders afgevallen.”