De 78-jarige Freddy Horion, die maandag met een enkelband de gevangenis van Hasselt verliet en opgenomen werd in de gesloten afdeling van het Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum (OPZC) Rekem, zal de dwangsom innen van 1.000 euro per dag. Hij kreeg dat bedrag dagelijks, zolang hij niet naar een instelling buiten de gevangenis kon. Dat bevestigt zijn advocaat Walter Damen. “Hij zal op bijzonder verstandige wijze met die gelden omgaan”, zegt Damen.
Horion vermoordde op 23 juni 1979 met zijn kompaan Roland Feneulle vijf leden van het gezin Steyaert in Sint-Amandsberg. Het Gentse hof van assisen veroordeelde hem in 1980 tot de doodstraf, automatisch omgezet in levenslang, voor zesvoudige moord, nadat hij ook schuldig bevonden werd aan de moord op een Poolse winkelierster in 1979.
De jongste twintig jaar had Horion verschillende verzoeken tot invrijheidsstelling ingediend, maar die werden telkens geweigerd. Op 5 januari 2018 oordeelde een college van deskundigen dat een verder verblijf in de gevangenis niet meer aangewezen was, maar een onvoorbereide terugkeer naar de maatschappij te verregaand. Het college zag een tussenoplossing als overgang naar de maatschappij in de vorm van een verblijf in een forensische psychiatrische eenheid, maar in de praktijk kon dat voorstel niet worden uitgewerkt omdat forensische psychiatrische instellingen uitsluitend geïnterneerden opnemen.
De verdediging van Horion startte een procedure bij het hof van beroep in Antwerpen en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In een arrest van 13 november 2023 beval het hof van beroep dat de Belgische staat Horion moest opnemen in een instelling buiten de gevangenis binnen een termijn van zes maanden na de betekening van het arrest. Het hof van beroep koppelde daaraan een dwangsom van 1.000 euro per dag vertraging. De dwangsom zou tot zondag ongeveer 770.000 euro bedragen, maar de verdediging bevestigt nu voor het eerst dat Horion het geld opeist.
Freddy Horion © rv
“Hij zal op bijzonder verstandige wijze met die gelden omgaan”, zegt zijn advocaat Walter Damen, die samen met Jürgen Millen voor Horion optreedt. “We hebben een direct uitvoerbare titel dus we hoeven niet via de beslagrechter te gaan. Het hof van beroep legde een dwangsom op per dag vertraging en de opname in een instelling is nu uitgevoerd. We hopen dat de rust in het dossier terugkeert en dat er lessen uit getrokken worden.”
De SURB oordeelde op 1 juni dat Horion de gevangenis mocht verlaten met een enkelband om naar Rekem te gaan, en koppelde daar strenge voorwaarden aan. Horion moet strikt het behandelprogramma volgen en zich aan de regels van de Limburgse instelling houden. De volgende stap in de terugkeer naar de maatschappij, via een ambulante begeleiding, moet eerst door de strafuitvoeringsrechtbank goedgekeurd worden.
KIJK. Uitgelegd in 100 seconden: de zaak-Horion
Het OPZC Rekem zette de opname van Horion begin juni even “on hold” nadat burgemeester van Lanaken Marino Keulen reageerde op het advies van het OM aan de SURB, dat Belga kon inkijken. Volgens het parket was Horion nog altijd “een tikkende tijdbom” met een “zeer hoog” risico op recidive. Het OPZC bleef bereid om hem op te nemen en garandeerde dat die opname veilig kan verlopen. Horion zal constant gemonitord worden met de enkelband en hij kan pas vanaf 31 maart volgend jaar een nieuw verzoek tot voorwaardelijke invrijheidstelling indienen, die eventueel het elektronisch toezicht zou beëindigen.
“Er is geen sprake van opeisen momenteel”, stelt advocaat Jürgen Millen over de dwangsommen. “De strafuitvoeringsrechtbank vroeg sereniteit en Horion zijn enige prioriteit is zijn opname. Het doel van de dwangsom was om naar een opname te gaan. Dat is bereikt, en we gaan later beslissen hoe we met de dwangsom omgaan.”
Johan Steyaert, de broer van slachtoffer Roland Steyaert, wil beslag laten leggen op het bedrag als Horion het geld in handen krijgt. “Er is nooit een schadevergoeding uitbetaald na de uitspraak van het hof van assisen. Onze familie moet het geld niet hebben. Ik wil het integraal aan het Kinderkankerfonds geven”, zegt Steyaert.
“Na