Een dag nadat hij misschien wel de meest ingrijpende plannen van zijn carrière presenteerde, staat landbouwminister Jaimi van Essen in de Weerribben. Hij heeft miljoenen mee voor natuurherstel. Maar ook een boodschap die boeren in het gebied zorgen baart.
Onder een tent van Staatsbosbeheer in de Weerribben liggen broodjes biefstuk, carpaccio en kaas uitgestald. Flessen melk staan klaar voor de gasten. Allemaal producten van koeien die volgens minister Jaimi van Essen (D66) voor veel te veel stikstofuitstoot zorgen.
„Nederland moet weer van het stikstofslot af”, zegt hij terwijl hij de aanwezigen toespreekt.
Van Essen is in Kalenberg, een klein dorp midden in natuurgebied de Weerribben, om 6 miljoen euro beschikbaar te stellen voor dit gebied.
Het is onderdeel van een veel groter pakket: 100 miljoen euro, verdeeld over vijf natuurgebieden die extra aandacht nodig hebben. Zoals de Weerribben.
Daarnaast is er nog 2,2 miljard euro voor natuurherstel en 20 miljard euro om boeren perspectief te geven.
De plannen die Van Essen gisteren presenteerde, hebben veel gevolgen voor boeren.
Vooral boerderijen binnen een kilometer van vijftien grote natuurgebieden zoals De Peel krijgen het zwaar. Daar komt een ‘bufferzone’ waar 20 procent minder stikstof uitgestoten mag worden, bovenop landelijke maatregelen.
Vlak voor deze bijeenkomst bezocht Van Essen jonge boeren in Giethoorn. Daar was geen pers bij uitgenodigd.
„Ik heb daar gehoord hoe zij mijn plannen zien. Na de zomer gaan we weer in overleg over het gebiedsplan. De sfeer was goed”, vertelt hij.
Er waren vooral veel vragen, erkent de minister. „Daar hebben we een eerlijk gesprek over gevoerd. Jonge boeren, zoals hier, zien dat er iets moet gebeuren, met ondersteuning van het Rijk. En daar hebben we 20 miljard voor.”
Minister Jaimi van Essen (tweede van rechts) in gesprek met jonge boeren in Giethoorn. © Ministerie vanLandbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
LTO Steenwijkerland was niet aanwezig bij de bijeenkomst. Maar vertelde de Stentor vanmorgen dat ze zich vooral zorgen maken over het verdienmodel voor boeren in de zones rondom de natuur.
Van Essen probeert gerust te stellen: „Het zijn geen zones waar niks meer mag. Ik wil niet dat er boeren verdwijnen. Maar het gaat dan wel om landbouw die veel minder belastend is voor de natuur.”
Als voorbeeld noemt hij agroforestry: een landbouwsysteem waarbij bomen en struiken worden gecombineerd met akkerbouw of veeteelt. „Als Rijk moeten we zorgen dat boeren in de zone ook een verdienmodel hebben.”
Bekijk hier ons hele interview met minister Van Essen:
Minister vertelt over stikstofplan en over miljoenen voor Weerribben
1 minuut en 52 seconden01:52
Voor natuurorganisaties zijn het betere tijden. Boswachter Egbert Beens, die in de Weerribben werkt, is blij. „Het investeren was altijd mondjesmaat. Nu eindelijk structureel”, zegt hij.
„We hebben water nodig. Dus we gaan veel bos weghalen om de oude structuren te herstellen. Zo zorgen we voor meer veen, wat ook nog goed is om meer CO2 op te slaan.”
Opvallend is de gematigde toon van BBB-gedeputeerde Maurits von Martels, die over de agrarische sector en natuur gaat bij provincie Overijssel. BBB voert landelijk harde oppositie tegen het stikstofbeleid en betwist zelfs het bestaan van een stikstofcrisis.
„Het klopt dat ik minder kritisch ben dan partijgenoot Caroline van der Plas. Maar ik sta hier ook als bestuurder van de provincie”, zegt Von Martels.
BBB’er Maurits von Martels (links) is relatief mild over de stikstofplannen. © Foto: Fotostudio Wierd
Tussen de aanwezigen staat ook wethouder Tilko Gernaat van lokale partij CPB in Steenwijkerland. Zijn partij is kritisch op natuurherstel en vindt dat Staatsbosbeheer te veel macht heeft. „We houden zeker een vinger aan de pols”, zegt hij over de nieuwe plannen.
„Het is goed dat ik hier nu ben en met de minister kan spreken. Zo kunnen we het hebben over de zorgen die er zijn.”
De grote vraag blijft: kan er dan weer makkelijker gebouwd worden? „Dat is wel het plan”, stelt Van Essen. „In oktober komt er nog een plan voor kwetsbare natuur. Dan zal je zien dat het volgend jaar al makkelijker gaat vergunningen te geven. Woningbouw zorgt voor weinig stikstof maar zit wel op slot. Maar dat kan alleen als het totaalpakket door de Kamer gaat.”
Of de miljardenpakketten genoeg zijn om Nederland van het stikstofslot te krijgen, moet nog blijken. Ook moet Van Essen nog een meerderheid vinden voor zijn plannen in de Eerste en Tweede Kamer.
© Foto: Fotostudio Wierd