PRO-leider Jesse Klaver komt met een waarschuwing aan het kabinet: als het stikstofpakket afgezwakt wordt, valt de steun van PRO weg. En zonder die steun wordt een meerderheid vinden zo goed als onmogelijk.
Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de stikstofaanpak van het kabinet, die afgelopen vrijdag is gepresenteerd. PRO-leider Jesse Klaver meldt aan deze site dat hij ‘eigenlijk meer’ van het pakket had verwacht. „Wat er nu ligt is het minimale. Maar we zijn nog nooit zo ver geweest. Wat er nu ligt, willen we laten slagen.”
PRO gaat dus vóór de plannen stemmen. Maar Klaver waarschuwt het kabinet wel: de steun van PRO valt weg als de plannen ook maar íéts versoepeld worden. „Voor je het weet, verwatert de boel weer. Dat willen we voorkomen.”
En nog een waarschuwing: ,,We gaan 20 miljard euro aan belastinggeld uitgeven om de problemen rondom stikstof op te lossen. Dus dit pakket moet werken.”
Als uit de doorrekening van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) blijkt dat de wettelijke doelen niet gehaald worden, of als de Raad van State constateert dat het scherper moet, dan wil hij aanpassingen: ,,Dan moet er een schepje bovenop.”
De waarschuwing van Klaver brengt het minderheidskabinet in een ingewikkeld pakket. Om een meerderheid voor de plannen in de Eerste én Tweede Kamer te creëren heeft het kabinet namelijk sowieso de steun van PRO nodig.
In de Eerste Kamer heeft de BBB immers nog 11 zetels – met dat aantal zetels erbij zou het kabinet óók aardig dichtbij een meerderheid in de senaat zijn – maar de kans dat de boerenpartij de plannen van het kabinet gaat steunen, is gelijk aan nul.
Dus is PRO nodig. En premier Rob Jetten heeft al gezegd dat hij het liefst honderd Tweede Kamerzetels aan zijn plannen bindt. De gedachte daarachter is dat als steun alleen wordt verkregen ‘over links’, de boeren in het land in opstand komen. Steun van partijen aan de rechterzijde van de Kamer zijn in de ogen van het kabinet nodig om de rust in het land te bewaren.
Daarom is de vóórstem van partijen als JA21 en de ChristenUnie ook cruciaal. Maar die partijen vinden de plannen van het kabinet op punten juist te stevig, zeker als het gaat om de koeiennorm van 2,6 koeien per hectare. De ChristenUnie en JA21 zien veel liever een hogere norm, van bijvoorbeeld 3 koeien per hectare.
Wil Klaver niet nog een kleine stap richting die partijen zetten, zodat hij voorkomt dat de stikstofplannen na deze kabinetsperiode niet wéér in de prullenbak belanden? Nee, is het antwoord. Er mag van hem niet aan de plannen worden getornd.
Klaver: „Wij komen óók niet met extra politieke eisen, terwijl we die echt wel hebben.” Hij vindt de koeiennorm bijvoorbeeld niet scherp genoeg en maakt zich zorgen om de deadline voor het behalen van de doelen: 2035. „Wij vragen ons af of de natuur dat aankan, wij hadden liever gezien dat de doelen al in 2030 gehaald worden. Maar wij willen niet verder problematiseren. We willen vooruit.”
Heeft het kabinet dan geen énkele speelruimte? „Ik ga niet verder dreigen. Zodra het écht minder wordt, wordt onze steun onzekerder.”