Minister-president Rob Jetten heeft zondagmiddag bij de onthulling van het Nationaal Monument Ulu Kora in Rotterdam excuses aangeboden aan de Molukse gemeenschap. „Nog altijd is het historisch onrecht dat de eerste generatie Molukkers is aangedaan, niet duidelijk genoeg erkend en verwoord”, zei hij.
Jetten sprak voor duizenden mensen die naar de Lloydkade waren gekomen om getuige te zijn van dit historische moment. „Het grote en noodzakelijke begin van eerherstel is nooit gemaakt”, zei Jetten.
„En zo konden het verleden en de doorwerking daarvan blijven knagen. Ook de tweede, derde en inmiddels vierde generatie Molukkers dragen de pijn van de geschiedenis met zich mee. Het verhaal van hun ouders, grootouders en overgrootouders is ook hun eigen verhaal. Of beter: het is uw verhaal.”
Jetten benadrukte dat, nu de laatste vertegenwoordigers van de eerste generatie nog in leven zijn, het tijd is voor een volgende stap.
Rob Jetten bood bij de onthulling van het Nationaal Monument Ulu Kora in Rotterdam namens de Nederlandse regering excuses aan voor het historische onrecht dat Molukkers is aangedaan. © ANP
Het is niet alleen hoog tijd, het is ook nodig, willen we verder komen met elkaar. Want excuses krijgen pas betekenis door de daden die erop volgen
Rob Jetten,minister-president
„Voor het harteloze en eerloze ontslag als militair. Voor de gebrekkige opvang en huisvesting. Voor het niet gezien en in de steek gelaten worden. Voor het onvervulde verlangen naar thuis. Voor het verdriet en de pijn in zo veel Molukse gezinnen. Daarvoor bied ik vandaag namens de Nederlandse regering excuses aan.” Dat Jetten deze woorden uitsprak, werd op de Lloydkade met gejuich ontvangen.
„Het is niet alleen hoog tijd, het is ook nodig, willen we verder komen met elkaar. Want excuses krijgen pas betekenis door de daden die erop volgen. Hoe dat ‘verder komen’ er precies uit moet zien, is niet in beton gegoten.”
De Lloydkade in Rotterdam is niet zomaar gekozen voor het monument ter herdenking van de Molukse gemeenschap. Het is precies de plek waar in maart 1951 het eerste transportschip, de Kota Inten, aanmeerde met Molukse KNIL-militairen, mariniers en hun gezinnen aan boord.
Het monument Ulu Kora aan de Rotterdamse Lloydkade is geïnspireerd op de voorsteven van een traditionele Molukse korakora en markeert de aankomstplek van de eerste Molukse gezinnen in 1951. © ANP
In de maanden erna volgden nog elf schepen naar Nederland. De komst van Molukkers naar Nederland was het gevolg van politieke ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog in het voormalige Nederlands-Indië.
Ze kwamen als militairen van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) naar Nederland, in afwachting van een onafhankelijke Molukse staat. In plaats daarvan kregen ze ontslag en werden ze zonder status of werk ondergebracht in woonkampen.
Wat bedoeld was als tijdelijk verblijf, groeide uit tot een definitieve vestiging in Nederland. Generaties Molukkers bouwden sindsdien mee aan de Nederlandse samenleving, terwijl hun geschiedenis lange tijd beperkt zichtbaar bleef.
„Voor duizenden Molukkers markeert deze plek het begin van een nieuw leven in Nederland”, stelt Stichting Landelijk Moluks Monument. „Daarmee draagt de Lloydkade een bijzondere historische betekenis binnen de gedeelde Moluks-Nederlandse geschiedenis.”
De onthulling van het monument op de Lloydkade in Rotterdam © Frank de Roo
Het monument, Ulu Kora, is geïnspireerd op de voorsteven van een korakora, de traditionele Molukse prauw. Het beeld is ontworpen door Jaïr Pattipeilohy en Maurice den Boer. „Het vertelt niet alleen het verhaal van onze grootouders, maar ook iets over wie wij vandaag zijn en wat wij willen doorgeven aan volgende generaties”, zegt Pattipeilohy over zijn creatie.
Volgens de stichting is het monument meer dan een herdenkingsplek. „Het is een plek waar geschiedenis zichtbaar wordt, waar generaties samenkomen en waar ruimte ontstaat voor erkenning, bewustwording en verbinding. Het monument markeert niet alleen waar Molukkers aankwamen, maar ook hoe nieuwe generaties hun eigen koers bepalen.”
Joost Manusama, burgemeester van Capelle aan den IJssel én de eerste burgemeester van Molukse afkomst, is dankbaar dat premier Rob Jetten zondag excuses heeft aangeboden voor de manier waarop Molukse migranten zijn behandeld na aankomst in Nederland. “Wie bereid is verantwoordelijkheid te nemen voor zijn eigen geschiedenis, ook wanneer die geschiedenis pijnlijk is, geeft daarmee een krachtig signaal”, stelt Manusama. Hij zei dat de excuses hem ook persoonlijk raakt ‘als zoon van de Molukse gemeenschap’.
Molukkers luisteren naar de excuses van Rob Jetten © Frank de Roo