De Telegraaf onthulde afgelopen weekend de plannen al, waarbij vooral opvalt dat er veel meer wordt ingezet op het gebruik van drones en technologie. Twee jaar geleden op de Bernhardkazerne in Amersfoort stond de terugkeer van de tank nog centraal, maar ook Eichelsheim ziet dat de wereld er in de tussentijd anders uitziet.
Hij verwijst daarbij naar de toegenomen dreiging, die toen al niet gering was. „Het moet nog sneller dan we twee jaar geleden dachten”, merkt hij op over de broodnodige groei van de krijgsmacht. De vrees voor Russische escalatie is er sindsdien alleen maar groter op geworden.
Ook Defensieminister Dilan Yesilgöz waarschuwt dat er geen tijd te verliezen is. Daarbij is het volgens de VVD-bewindsvrouw wel van groot belang dat de krijgsmacht gericht wordt versterkt. Ze haalt Oekraïne aan als voorbeeld. „Niet de grootste krijgsmacht wint, maar de krijgsmacht die zich het snelst kan aanpassen.”
’Lukt alleen als falen mag’
Om dat voor elkaar te krijgen zet het kabinet vol in op innovatie. Volgens staatssecretaris Derk Boswijk is daar ook geld en vertrouwen voor nodig. De CDA-bewindsman benadrukt dat defensie innovatie gaat ondersteunen met langjarige contracten. „Innovatie lukt alleen als falen mag.”
Volgens Boswijk betekent die ontwikkeling ook dat er ander personeel nodig is. Dat gaat dan bijvoorbeeld om medewerkers die heel goed zijn met data. „Groeien gaan we sowieso. We krijgen er dus ook mensen bij van wie we in het verleden misschien hadden gezegd: die passen niet helemaal bij defensie.”
Op vliegbasis Gilze-Rijen viel verder op dat de presentatie soberder verliep dan de vorige editie in Amersfoort, toen een tank en helikopter werden opgetrommeld bij de overhandiging van de plannen aan toenmalig bewindslieden Brekelmans en Tuinman. Volgens betrokkenen speelt daarbij mee dat defensie moet uitstralen dat er verstandig met het royaal beschikbare geld wordt omgesprongen.
Drones
Een opvallende passage uit de plannen is nog dat defensie over vijf jaar minstens de helft van de ’operationele effecten’ wil bereiken met onbemande systemen. Dat betekent volgens minister Yesilgöz dat fundamenteel anders werken dan in het verleden nodig is.
„Kijk naar Oekraïne. Daar wordt 80-90 procent van de vijand uitgeschakeld met drones. Dat is dus een effect. Wij hebben gelukkig nu geen vijanden die we moeten uitschakelen, maar we leren wel van Oekraïne wat het betekent om effecten vorm te geven en dat zullen we komende jaren dan ook zo gaan omschrijven.”