Dik 1200 boerenbedrijven in Oost-Nederland liggen in een stikstofzone. Dat blijkt uit een analyse van de Stentor. Deze agrariërs moeten waarschijnlijk flinke maatregelen nemen. Alleen zo kan de natuur voldoende herstellen, denkt minister Jaimi van Essen.
Van de Weerribben tot aan de Sallandse Heuvelrug. In totaal vallen zo’n 1200 boerenbedrijven in het verspreidingsgebied van de Stentor binnen een stikstofzone.
Die zones zijn het heetste hangijzer in de nieuwe stikstofplannen van het kabinet. Die bepalen immers welke bedrijven forse maatregelen moeten nemen om de uitstoot en neerslag van stikstof op natuur terug te dringen.
De Stentor legde de plannen van de minister naast een berekening van het RIVM. Dat landelijke instituut bracht recent in kaart hoeveel boerenbedrijven in de buurt van de stikstofgevoelige natuurgebieden liggen.
Uit de analyse blijkt bijvoorbeeld dat 512 boeren in de Rijntakken aan de bak moeten. Dat smalle, langgerekte natuurgebied loopt langs de Waal, Nederrijn en de IJssel tot aan het IJsselmeer.
Met behulp van zones hoopt Van Essen Nederland weer van het ‘stikstofslot’ te halen. De uitstoot van stikstof is nu veel te hoog. Kwetsbare natuurgebieden zijn er slecht aan toe.
Onder druk van juridische uitspraken moet de Nederlandse regering de uitstoot terugdringen. Meerdere kabinetten probeerden het sinds 2019. Dat gaat niet van een leien dakje. Grootse plannen gingen van tafel. Boeren leven daardoor al jaren in onzekerheid.
Het bouwen van woningen en wegen loopt ook vertraging op. Ontwikkelaars krijgen vanwege stikstof geen vergunning. Dat ‘stikstofslot’ gaat er met deze plannen in 2028 af, beloofde de minister vrijdag.
Voor boeren die in een zone wonen is de opdracht: inkrimpen, verhuizen of stoppen. Ook kunnen ze extensiveren, dan schakel je bijvoorbeeld over op een biologische melkveehouderij. Boerenorganisaties vragen zich af of dit realistisch is.
Onder meer LTO Noord pleit voor zones van maximaal 250 meter. Dan zouden minder boeren geraakt worden. Daar gaat de landbouwminister dus niet in mee. Die houdt zones van 500 en 1000 meter aan.
Honderd procent zeker zijn deze zones nog niet. Eind 2026 komt Van Essen waarschijnlijk pas met een definitieve lijst. Zo’n twintig natuurgebieden kunnen volgens de minister nog afvallen.
Eerst gaat Van Essen in overleg met de provincies. Die zijn immers verantwoordelijk voor de vergunningen. Sommige provincies maakten bijvoorbeeld al plannen om stikstofuitstoot en -neerslag terug te dringen. Gelderland deed dat bijvoorbeeld.
Gelderland heeft vastgelegd dat er stikstofzones van 500 meter moeten komen rondom de Veluwe. Dat plan neemt Van Essen nu over. Ook al was de verwachting dat de kwetsbare Veluwe een zone van een kilometer zou krijgen.
Flevolandse boeren krijgen niet te maken met zones. Deze provincie heeft natuurgebieden, zoals de Oostvaardersplassen. Maar die plekken zijn niet zo gevoelig voor stikstof. Vooral heide- en hoogveengebieden liggen onder een vergrootglas.
Hier zie je hoe de minister het stikstofplan presenteerde:
Minister Van Essen over stikstofplan: ‘Boeren krijgen duidelijkheid’
1 minuut en 36 seconden01:36