Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de stikstofplannen. Vanuit meerdere partijen klinkt stevige kritiek, met name op de ’strenge koeiennorm’ van 2,6 koeien per hectare.
De wetenschappers – onder wie de bekende stikstofexpert Wim de Vries, hoogleraar Henk Kievit, jurist Harm Borgers, stikstofonderzoeker Wouter de Heij en WUR-stikstofexpert Gerard Ros – schrijven dat de huidige uitwerking indruist tegen het beleid dat juist is ontwikkeld om de boer zelf aan het roer te zetten, de zogeheten doelsturing.
Strenge koeiennorm ’slecht gedefinieerd’
Volgens hen is de zogeheten ’strenge koeiennorm’ van 2,6 dieren per hectare binnen een straal van 25 kilometer wetenschappelijk „matig onderbouwd en methodologisch slecht gedefinieerd”.
Ook zouden de economische consequenties onvoldoende in beeld zijn gebracht en laat de norm weinig ruimte voor alternatieve benaderingen waarbij ook bij een hogere dierdichtheid de gewenste milieu‑ en natuurkwaliteit kan worden gerealiseerd.
Wetenschappers: ’Hoog stikstofgrens op’
Daarnaast is er stevige kritiek op de weigering van het minderheidskabinet‑Jetten om de beruchte en volgens de wetenschappers onwetenschappelijke rekenkundige stikstofgrens van 0,005 mol per hectare per jaar (vergelijkbaar met een mussenpoepje, red.) sneller te verhogen.
„Omdat de voorgestelde wijziging van natuur‑ en stikstofbeleid tijd kost, is het aan te bevelen om de rekenkundige ondergrens zo spoedig mogelijk te wijzigen naar 1 mol en niet te wachten tot het laatste kwartaal van 2027”, schrijven de wetenschappers in het stuk.
Bufferzones 1000 meter ’politieke keuze’
Het instellen van bufferzones van 500 meter rondom stikstofgevoelige en sterk overbelaste habitats in Natura2000‑gebieden noemen de wetenschappers ’logisch’, omdat de stikstofdepositie daarmee gericht en efficiënt kan worden verlaagd.
De 1000‑meterzones die minister Van Essen wil invoeren, worden echter níét gedragen. „Het is goed te beseffen dat de keuze voor 1000 meter geen wetenschappelijk onderbouwde grens is, maar een grens die samenhangt met een politieke keuze.”
’Serieuze aarzelingen’
De wetenschappers waarderen de bredere en ’zelfs holistische insteek’ van de D66-minister om uit de natuur‑ en stikstofcrisis te komen. „We hebben echter serieuze aarzelingen rondom de doorwerking van de regionale aanpak die wij eerder voorstelden om daadwerkelijk de onderliggende knelpunten onder de natuur‑ en stikstofcrisis op te lossen”, schrijven zij.
Volgens hen laat het kabinet nog veel kansen liggen om daadwerkelijk effectief een oplossing te bieden voor de huidige natuur‑ en stikstofcrisis. De wetenschappers hebben eerder al een rapport geschreven over hoe de stikstofcrisis kan worden opgelost: ’Van verwarring naar verbinding’. Kamerleden van links tot rechts waren daar enthousiaster over.