Rutte was weer eens in het Witte Huis, en haalde een zelden vertoonde truc uit de tas om Trump te paaien. Maar de Navo-baas ging soms juist óók op zijn strepen staan. Een blik op de bijzondere ontmoeting tussen Rutte en Trump, in drie momenten.
Op het wereldtoneel staat Trump steeds meer alleen. Hij heeft zelfs mot met de Italiaanse premier – en geestverwant – Giorgia Meloni. Maar op één allemansvriend kan de Amerikaanse president altijd rekenen: Mark Rutte. Op bezoek in het Witte Huis had de Navo-baas woensdag een nieuwe vondst om Trump te vleien.
- De grafiekjes van ‘meester Mark’
Als jij nou eens even hier blijft zitten, zegt Rutte tegen Trump, dan ga ik iets uitleggen. Mark Rutte stapt uit de stoel voor de kenmerkende open haard in het Oval Office. „Dan laat ik jullie zien wat deze president allemaal heeft bereikt”, zegt Rutte.
De Navo-baas loopt naar een hoek van het kantoor. Daar staan posters klaar met grafieken over mega-investeringen die Europa doet ‘dankzij Trump’. Rutte heeft er groot boven laten zetten: het Trump-biljoen (The Trump Trillion). De boodschap is helder: zonder Trump geen defensiemiljarden erbij in Europa.
De Amerikaanse president knikt goedkeurend. Even zien Trump, zijn ministers en de zaal vol journalisten wat de leerlingen van het Haagse Johan de Witt College al jaren zien: meester Mark aan het werk. Het is een zelden vertoond tafereel in het Witte Huis, dat iemand anders dan Trump de regie neemt.
Dat het een niet-alledaags optreden is, beseffen ze in het team rond Rutte ook. Het idee om posters mee te nemen naar dit bezoek – in aanloop naar de Navo-top in Ankara – ontstond ergens de afgelopen week, weet een insider die betrokken was bij de voorbereidingen. Waarom een poster, in plaats van een praatje alleen? Op het Navo-hoofdkwartier redeneren ze: Trump houdt van duidelijkheid én van complimenten, één beeld zegt soms meer dan tig woorden. En diplomaten weten: warme woorden op het ene moment bieden speelruimte om op andere ogenblikken kritisch te zijn.
Rutte presenteert vol trots de ‘Trump Trillion’
- Rutte komt op voor Europese landen: ‘Dit moet ik nuanceren’
Voor Trump is het simpel: als zijn land een oorlog begint, verwacht hij onvoorwaardelijke steun voor zo’n beetje alle acties van zo’n beetje iedereen. „Ik ben teleurgesteld in Italië, in het Verenigd Koninkrijk, in Duitsland, Frankrijk, maar vooral in Spanje”, moppert Trump.
Dan neemt Rutte het woord, hij zegt dat hij niet veel meningsverschillen heeft met de president van VS, maar op dit vlak wel een beetje: „Ik moet dit enigszins nuanceren”, zegt Rutte. „Dit zijn op zichzelf staande gevallen. In totaal zijn er tussen de vier- en vijfduizend vliegtuigen opgestegen vanuit Europa. Ik denk dat de missie in Iran lastig zou zijn geweest zonder hulp van Europa.” En ja: ook de defensie-investeringen gaan omhoog, richting de 5 procent, waarna Rutte alle landen opsomt die geld in de pot stoppen.
Dit is het moment dat Rutte meer tegengas geeft, al is het in alle vriendelijkheid. De bijna drie kwartier durende persconferentie toont voortdurend de spagaat waarin Rutte zit. Hij prijst Trump, vooral om de Amerikanen bij de Navo te houden. Maar nu zelfs radicaal-rechtse geestverwanten als Meloni zich afkeren van Trump moet Rutte óók de Europese regeringsleiders tegemoet zien te komen. Zij willen juist een andere bejegening van de Amerikaanse president.
Ruttes college over het Trump-biljoen zal vandaag leiden tot hoongelach en plaatsvervangende schaamte in Europese hoofdsteden. Al menen ze bij de Navo dat Rutte zo toch óók het vuile werk opknapt voor de rest. Als Rutte stroop smeert en Trump tevreden houdt, kan de rest kritisch zijn.
Rutte verbetert Trump: Europa stelt niet altijd teleur
- Rutte in zijn element: je zou ook voor mij komen toch?
Een ontspannen en improviserende Rutte moet wel oppassen dat hij geen daddy-momentje creëert. Na dik tien minuten permitteert Rutte zich deze woensdag een grap. Trump wordt gevraagd hoe hij uitkijkt naar de top in Turkije. Trump begint zijn ‘vriend Erdogan’ op te hemelen. Als de Turkse president hem niet gevraagd had, was hij sowieso niet gegaan, wat moet hij ook met al die zogenaamde bondgenoten, is de teneur. Dan springt Rutte in, met een grote grijns. „Je zou toch ook voor mij gekomen zijn?” Trump erkent: ja, je hebt waarschijnlijk gelijk, ik zou ook voor jou gekomen zijn.
Ruttes gezicht valt even uit de plooi, hij richt zijn blik vrolijk tot zijn adviseurs rechts van hem, zichtbaar tevreden met dit onderonsje. Hij is pas tien minuten onderweg, maar de Navo-baas weet dan: ik heb Trump geprezen, toch ook Europa verdedigd en Donald aan het lachen gemaakt. Dat zijn drie vinkjes op weg naar de Navo-top.
Trump zegt alleen naar Navo-top te komen voor Erdogan, Rutte: ‘Anders wel voor mij, toch?’